Bazı sokak adları süs gibidir; bazıları ise bir iş tarifidir. Meroddi Pera Flats'in bulunduğu Tımarcı Sokak ile hemen yanındaki Otçu Sokak, ikinci gruptandır: bu iki ad, yüz elli yıl önce burada her sabah tekrarlanan bir mesainin hatırasıdır.

1871: Şehre atlar geldi

Türkiye'nin ilk atlı tramvay hattı 1871'de hizmete girdi — ve bu sokaklardan yalnızca yaklaşık 150 metre ötede işliyordu. Raylar üzerinde vagon çeken atlar, dönemin İstanbul'u için devrim gibiydi: ilk kez tarifeli, raylı bir toplu taşıma şehir hayatına giriyordu. Ama her devrimin bir mutfağı vardır. Vagonları çeken o atların her gün bakıma, dinlenmeye ve beslenmeye ihtiyacı vardı.

İşte o mutfak, bu sokaklardı. Tımarcı Sokak, adını tramvay atlarının tımar edildiği — kaşağılanıp bakımlarının yapıldığı — bu geçmişten alır. Hemen komşusu Otçu Sokak ise atların otlatıldığı, yemlerinin hazırlandığı günlerin hatırasını taşır. Yani bugün bavulunuzla yürüdüğünüz kaldırımlarda bir zamanlar İstanbul'un ilk toplu taşıma filosu soluklanıyordu.

Sokağın eski adı: Cerrahpaşa

İşin bir katmanı daha var. Barnathan Apartmanları üzerine yazılan kitaptan öğreniyoruz ki Tımarcı Sokak'ın daha eski adı Cerrahpaşa'ydı. 1906 tarihli sigorta haritalarında bu sokakta bir odunluk ve bir şarap evi görünür; köşede ise bir eczane ve bakkal. Kafeleriyle, şarap evleriyle, ayakkabıcı ve terzileriyle burası yüz yıl önce de yaşayan bir çarşı sokağıydı — bugünkü kafe ve atölye dokusu, aslında eski bir alışkanlığın devamı.

Kumrulu komşu

Tımarcı Sokak'ın bir ucundan bakınca göreceğiniz görkemli cephe, 1892 tarihli Barnathan Apartmanları'dır — Meroddi Pera Flats'in yüz otuz yıllık karşı komşusu. Ve bu komşunun az bilinen bir özelliği vardır: kornişlerindeki taş kabartmaların arasına, binanın yapıldığı günden beri kumrular yuva kurar. At nallarının sesi çoktan kesildi, tramvay elektriğe geçti, sokak birkaç kez ad değiştirdi; ama kumrular aynı kornişlerde. Şehir tarihi bazen böyle ölçülür — kuş yuvalarıyla.

Bugün yürürken

Pera Flats'ten çıkıp iki dakikalık bir tur atın: Tımarcı'dan Otçu'ya, oradan Şahkulu'ya. Tabelaları okuyarak yürümek, bu semtte ücretsiz bir tarih dersidir. Atların izini sürdükten sonra dilerseniz Tünel'in yeraltı hikâyesine geçebilir ya da karşı komşunun taşa işli tarihlerini yakından inceleyebilirsiniz.

Bu sokakların ortasında konaklamak için: Meroddi Pera Flats →